The official weblog of Paria Rahimi

تک مضراب

pariarahimi — Thu, 04 Mar 2010 15:42:18 GMT

شما می توانید جهت استفاده از مطالب این وبلاگ به آرشیو موضوعی نگاهی بیفکنید

همراه با سپاس

پریا.ر

ما مسلمانیم می توانیم / چه گونه جهانی شویم ... ( اثر برگزیده ی شهر تهران در همایش ملی ما می توانیم )

pariarahimi — Mon, 11 May 2009 19:57:18 GMT

پان اسلامیزم در دنیای انفورماتیک

پیش از نگاشتن هر چیز شما را به خواندن نقل قول هایی از رابرتسون[1] و گیدنز[2] دعوت می کنم : « جهانی شدن درهم فشرده شدن همزمان جهان و تراکم آگاهی نسبت به جهان به عنوان یک کل واحد است ».

« جهانی شدن پیامد مدرنیته است و آن (تشدید روابط اجتماعی جهانی) است. همان روابطی که موقعیت‌های مکانی دور از هم را چنان به هم پیوند می‌دهد که هر رویداد محلی‌ای تحت‌تأثیر رویدادهای فوق‌العاده دورتر شکل می‌گیرد » .

جهانی شدن در ابعاد مختلفی صورت می پذیرد که مهمترین، پیشرفته ترین و نخستین نوعش اقتصادی است به نحوی که بازاری محلی را به بازارهای بزرگ جهانی پیوند می دهد. در ابتدا جهانی شدن در بر دارنده جهانی شدن تولیدی و معاملات مالی بود و امروزه ابعاد جدیدی چون ظهور شرکت‌های چندملیتی، جابجایی‌های عظیم سرمایه در سطح جهان، نیروی کار جهانی و تقسیم کار بین‌المللی پیدا کرده است .

دیگر بعد شاخص جهانی شدن بعد سیاسی آن است که ازجمله پیامد های آن به انگار گیدنز «ملیت‌های بدون دولت» است . این شاید نوعی آنارشی ای باشد که انسان سال هاست در ذهن خود می پروراند !

دیگر جنبه ی جهانی شدن فرهنگی است ، باور بسیار رایجی که وجود دارد این است که جهانی شدن به معنای حذف فرهنگ های محلی است ، چرا که از قدرت هنجاری فرهنگ‌های غربی برخوردار می‌باشد . پرداخت به چون این افکاری است که مسئولان دولتی را به جبهه گیری وا می دارد . شاهدش؟! برخورد با مک‌دونالیزه شدن[3] . ولی چون این اندیشه ای زمانی پرورده می شود که ما مقاومت های مردمی را هیچ انگاریم ، «کلید درک تأثیر فرهنگیِ جهانی شدن، دگرگونی خود محل است[4]». و این دگرگونی در محل به هنگام مواجهه ی مردم با فرهنگ انتشار یافته و بازاندیشی در تاریخ، هویت و سرزمین حاصل می شود . در این باره دكتر كريم مجتهدي[5] می گوید : «شناختن غرب، غربي شدن نيست. غرب شناسي خودشناسي است به اين معنا كه خودمان را در مقابل مان و در آينه غرب بينيم».

آن چه تا به حال به بار نشسته ، قبول جهانی شدن به عنوان پدیده ای پسا پست مدرن و مقبول است .

این درست همان ایده ای است که محمد نبی 1400 سال پیش در ذهن می پروراند . یعنی قبل از زمانی که در اروپا دولت-ملت ها و احساسات ناسیونالسیتی بر اثر پیدایش و رشد مذهب پروتستان پا می گرفت ، زمانی که در آسیا امپراطوری ها بنا می شدند مردی در تفکر جهانی شدن بود!

بر این باورم آن چه که می بایست معیار مرزبندی قرار گیرد نژاد و زبان نیست بلکه تفکرات است . ولی مادامی که ما عرب را ملخ خور می نامیم و روزی "ی" را "ء" می کنیم و فردایش "ی" - پان اسلامیزم - اندیشه ی محمد ابتر می ماند. تا زمانی که پنداریم «هنر نزد ایرانیان است و بس» خواب جهانی شدن را نیز نمی بینیم . اگر هنر تنها نزد ماست پس شما جنگ و صلح را چه می دانید ؟ چهار فصل ویوالدی را چه طور ؟ آثار جان فورد و هیچکاک را چی ؟ این ها صنعتند ؟! زباله اند ؟! اوه آری هر چه هستند هنر نیستند چرا که هنر فقط برای یک قوم است و بس و سایر بنی بشر یا ملخ خورند یا جانی اند یا بی احساس و ...

محمد پیامدار خدا لشکر کشی می کرد نه برای زمین خواری که برای تقسیم کردن جهان بر مبنای بینش ایده آلیستی و ماتریالیستی . او عصبیت را دار زد ، قبایل را برادر هم کرد ، تا یکی شدن را از نطفه بنا سازد . چرا که او "كافه اللناس"[6] بود در دعايي كه از پيامبر اكرم (ص) براي ماه مبارك رمضان نقل شده، آمده است: «اللهم اغن كل فقير؛ اللهم اشبع كل جائع؛ اللهم اكس كل عريان؛ اللهم اقض دين كل مدين؛ اللهم فرج عن كل مكروب؛ اللهم رد كل غريب؛ اللهم فك كل اسير...»
در اين دعا از خدا مي‌خواهد كه تمام فقيران جهان به رفاه برسند و تمام گرسنگان جهان سير شوند و تمام برهنگان جهان لباس بپوشند .

درست است دعای کسی که یکمین سنگ های جهانی شدن را بنا می کند چیزی جز این نمی تواند باشد !

و حالا ما به جای پروراندن این اندیشه اجازه می دهیم در این عصر انفورماتیک هر کسی به ظن خود و تنها بر مبنای خودخواهی جهان را باب دندان خود سازد. بی آنکه بداند شکوفه ی تئوری موهومش به بار خواهد نشست ؟ یا خیر سرما خواهدش زد ؟

به مقاومت الماسی که در قلبتان هست شک دارید ؟ باشد به چکش در دست من بنگرید .

جهان اسلام 6 حوزه دارد . کانون یکی از حوزه ها عربستان است که بعد از جنبش سلفی ( بدون در نظرگیری مسائل فقهی ) باعث احیای عربستان شد . در حوزه ای دیگر که کانون آن ایران است جنبش روحانیت باعث نجات و احیای ایران شد . حوزه ی مالایی در جنوب شرق آسیا از لحاظ رشد اقتصادی بسیار سریع عمل می کند. بسیاری از کارشناسان اقتصاد و توسعه بر این باورند که کامیابی‌های اقتصادی آسیای جنوب از فرهنگ این منطقه نشأت می‌گیرد. که نکته دارای اهمیتی است. هنوز هم به درمانگری اسلام شک دارید ؟ ما باید زبان جهانی را بیاموزیم ! این را من نمی گویم این را تجربه می گوید . جهان دیده ترین فیلم ما طعم گیلاس اساسا فیلم کم دیالوگی نیست ولی بنیادین جهانی است . با تهدید و تخطئه جهانی نمی شویم . پیامبر خدا با شمشیر بر مردم ولایت نیافت . با مودت و نرم خویی بر دشمنان چیره شد و خلیفه ی خدا در زمین گردید.

امید است پان اسلامیزم روزی جهان شمول شود و حکم خدا حاکم !

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الْأَرْضِ﴿۵۵﴾ خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‏اند وعده داده است كه حتما آنان را در اين سرزمين جانشين [خود] قرار دهد نور ﴿۵۵﴾

هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ ﴿۳۳﴾

او كسى است كه پيامبرش را با هدايت و دين درست فرستاد تا آن را بر هر چه دين است پيروز گرداند هر چند مشركان خوش نداشته باشند توبه (۳۳)

۱۸/۲/۸۸

فهرست منابع

1. قرآن

2. www.wikipedia.org

3. www.glo110.blogfa.com

4. جهانی شدن و فرهنگ - مجنون آموسی

5. جهاني شدن و مسلمان معاصر - گفتاري از حسن رحيم پور ازغدي

6. چالش های فرهنگی مسلمانان و جهانی شدن - مهندس مرتضی کاظمی

7. مک دونالدی شدن - دكتر نعمت الله فاضلي

[1] یکی از رهبران با نفوذ ایوانجلیست‌ها در آمریکا ۱۹۶۱ (میلادی)

[2] آنتونی گیدنز (متولد ۱۸ ژانویه ۱۹۳۸) از مشهورترین جامعه‌شناسان بریتانیایی است.

[3] ایران با جلوگيري از نفوذ آمريكا اجازه توسعه مكدونالد در ايران را نمي دهد مكدونالد به علت گسترگي و قدرتي كه دارد تا باعث ورشكستگي رستوران هاي محلي نشود

[4] جان تاملینسون- جامعه شناس آمریکایی

[5] کریم مجتهدی (زادهٔ ۱۳۰۹) استاد فلسفه در دانشگاه تهران است.

[6] سوره ی سبأ آیه ی 28

2 هایکوی جدید

pariarahimi — Thu, 26 Mar 2009 09:44:06 GMT

دیگر زمستان هم نیست

فصلی نو آمده

جغد بر بام می بارد

--------------------------------------

خوب فهمیدم

عزرائیل از شعر است

و چشمان تو شعر خداست

بهمن ۸۷

یادداشت گلشیفته فراهانی درباره زندگی و بازیگری در نشریه مشق آفتاب

pariarahimi — Sun, 24 Aug 2008 15:52:05 GMT

برای آن‌ها که که دوستم ندارند

زماني از خودم سوال مي‌كردم اگر من وارد سينما نمي‌شدم امروز چه مي‌كردم. زماني كه 14 ساله بودم و در حياط مدرسه با دوستانم بازي مي‌كرديم و ساز مي‌زديم... همزمان تعطيل شدن با مدارس ديگر در يك ساعت دل‌هايمان را می‌لرزاند. هنوز بعد از مدرسه قبل از رسيدن به خانه گريزي به كافي‌شاپي و خوردن سيب‌زميني و نوشابه هيجان‌انگيز بود...

هسته‌هاي آلبالو را از بالاي پل‌هاي عابر به پايين پرت كردن، دوم خرداد، پخش كردن پلاكارت‌هاي تبليغاتي براي كساني كه از صميم قلب دوست داشتيم...

وقتي با سازهاي كوچك و بزرگ چون ديوانگان از قفس پريده به خيابان مي‌زديم و خيابان انقلاب پر مي‌شد از صداي سازهاي ما، سازهايي كه حتي از درون جعبه بيرون نمي‌آمدند تنها شمايل جعبه سازها كافي بود تا فضاي خيابان پر از موسيقي و شور شود...

آن زمان كه قرار بود در يكي از بهترين كنسرواتورهاي جهان سوليست شوم و بعد از بازگشت به وطنم يك مدرسه شبانه‌روزي موسيقي در شمال برپا كنم...

آن زمان كه مرتب كنسرت مي‌داديم و پدر مادرهايمان به ما افتخار مي‌كردند. در جشنواره‌هاي موسيقي مقام مي‌آورديم. همشاگردي‌هايم همه و همه از خانواده‌اي چون خانواده خودم فرهنگي و تحصيل كرده بودند. شب‌هاي تولدهايمان بعد از رقص و پايكوبي مادر پدرها با هم مي‌نشستند و از قديم حرف مي‌زدند. از زماني كه دانشجو بودند. از دانشكده هنر ملي، از ادبيات، از شعر...

چه مي‌شد اگر آن روز گرم تابستان عكس‌هاي من به دست داريوش مهرجويي نمي‌رسيد. من از بزرگترين هديه عمرم محروم مي‌شدم. آري زندگي چون سوزن‌بان، ایستگاه‌های مسير قطار مرا عوض كرد...

من در باغ‌هاي گلابي و سيب غرق شدم و چون دختري سحر شده، توسط سينما جادو شدم. من سوار بر درختان ميوه و بال‌زنان بر رودهاي دماوند تاختم و ديگر به زندگي گذشته‌ام بازنگشتم. در خزان محله مبارك آباد دماوند. در ساختن بادبادك‌ها و دزديدن سيب‌هاي قرمز باغ همسايه، در گردو شكستن‌ها، در هم‌صحبتي با محمود كلاري، علی كني... زمانی که نمی‌دانستم رسالتی انجام می‌دهم که بزرگ‌تر از آن چیزی است که فکرش را می‌کردم و اين به تمام صدماتي كه به من خورد مي‌ارزيد ...

هنگامي كه نمي‌فهميدم دوستاني كه دو ماه كامل سر فيلمبرداري با آنها زيسته بودم و از آنها آموخته بودم چرا بايد براي هميشه در غبار زمان محو شوند... زير سرم‌ها و در بيمارستان‌ها تنها گريه مي‌كردم و نام دوستانم را در گروه زير لب زمزمه مي‌كردم و زماني كه دوباره به زندگي قديم خود بازگشتم ديگر بازي‌هاي هنرستان برايم جذاب نبود.دوستانم همه كودك شده بودند و من در ميان 25 همشاگرديم تنها ...

ذهنم در حرف‌هايي بود كه شنيده بودم. چيزهايي كه ديده بودم. صحبت راجع به فلسفه زندگي، عشق، درد، شعر، ديگر كسي مرا نمی‌فهميد ...

و سه سال بعد كه بليت سفرم در دستم بود و خانه‌ام در وين اجاره شده بود مادرم را كنار كشيدم و گفتم: من نمي‌خواهم بروم... اين راه، راه من نيست!

مادرم هاج و واج مرا نگاه كرد و هيچ نگفت. انگار بارها اين صحنه را در خواب‌هاي خود ديده بود كه آنقدر پافشاري مي‌كرد من نروم سر فيلم درخت گلابي.

ادامه دادم: من نمي‌خواهم مخاطبينم قشر مرفه روشنفكري باشد كه معمولاً به ريستال‌هاي پيانو مي‌روند... من عاشق موسيقي راك هستم... وقتي خوانندگان متال مورد علاقه‌ام دردهايشان را فرياد مي‌كشيدند من چنان خالي مي‌شدم كه هيچ ربطي به شوپن و موتسارت نداشت... مادرم من مي‌خوام براي مردم عام كار كنم... مادرم اشك در چشمانش درخشيد و هيچ نگفت و من از آن سال به رودخانه سينما افتادم. رسالت بزرگ سينما...

لذت هديه كردن لحظه‌اي از خودت به تماشاچي. هديه‌اي كه هرگز پس نخواهي گرفت. نمي‌داني اين هديه، اين رود به كجاها خواهد رفت. نمي‌داني چه كساني را سيراب و چه كساني را غرق مي‌كند... حتي شايد سال‌هاي سال بعد، زماني كه ديگر خودم از اين آب خارج شدم جوي باريكي هنوز در سر پاييني تپه‌اي به سوي گلي مي‌رود و آن گل را سيراب مي‌كند. رسالت هنر همين است...

مگر فروغ زماني كه شعر مي‌گفت مي‌دانست 50 سال بعد از او هنوز زن‌ها با شعرهايش زنده مي‌شوند و قدرتمند. مگر شاملو مي‌دانست، زماني كه خود را در اتاقش حبس كرده بود و تنها اشعارش را با ضبط صوتي ضبط مي‌كرد و امروز جوانان در كوه‌هاي شمال تهران به اشعارش گوش مي‌دهند و جان مي‌گيرند... مگر اساتيد موسيقي ما مي‌دانستند كه با نواي صوت چنان حركتي ايجاد مي‌كنند. و من، من كوچك، من نوپا،كه كوچك‌تر از آنم كه اسمم كنار اين عزيزان بيايد، با خودم عهد كردم كه بازيگر نباشم... سلحشور باشم كه به ميدان جنگ مي‌رود. مهم پيروز شدن نيست، مهم جنگيدن است. براي مردمي كه حتي شايد دوستم نداشته باشند...

هنر مانند آفتاب است مانند درخت. حتي به كساني كه دوستت ندارند هم بايد به همان اندازه درخشان بتابي... حتي به كساني كه با تبر قرار است قطعت كنند هم همان‌قدر سايه دهي، ذات هنر اين‌ است ...

و من بازي كردم و كردم. از خيلي مسائل گذشتم براي اهداف بزرگتر. رسالت سينما برايم آنقدر ارزشمند است كه هرگز براي پول كار نكردم. هرگز. بزرگترين چيزي كه به آن فكر كردم اين بود كه این فيلم چه تاثيري خواهد داشت... نه براي امروز كه براي فرداهايي دورتر... و نتيجه هم حاصل شد. هنوز كه هنوز مردم از بوتيك ياد مي‌كنند. از اشك سرما. و با وجود اشتباه‌هايي هم كه داشته‌ام اميدوارم تعداد اين فيلم‌ها براي من بيشتر و بيشتر شود...

سنتوري تا ابد در ذهن تماشاگرانش خواهد بود... درد علي سنتوري درد جوانان كشور است... درد ستاره فيلم ديوار... درد سپيده در ميم مثل مادر... نمي‌دانم دنياي امروز به سياست‌مداران همانقدر نيازمند است كه به هنرمند. اگر حافظ يا سعدي قانون‌گذار كشور بودند، اگر نيماها، سهراب‌ها، حسين عليزاده‌ها،‌ داريوش مهرجويي‌ها، كمال الملك‌ها، اگر بهرام‌ بيضايي‌ها مردم را هدايت مي‌كردند،زندگي چگونه مي‌شد؟

دنياي امروز ما بيش از هر چيز به هنر نياز دارد. هنري كه روح تمامي انسان‌ها را جلا مي‌دهد و شاد مي‌كند. هنري كه ما ملت ايران بيش از هر ملتي به آن نيازمنديم چون با هنر زاده شديم و با هنر خواهيم مرد... شعر در خون ما است... همانطور كه عشق... همانطور كه موسيقي...

من هم به اندازه مورچه كوچكي گوشه‌اي از اين ريسمان هستم. ريسماني كه مي‌تواند آنقدر قوي باشد كه ميليون‌ها انسان‌ها را از منجلاب ترس، غم، ناراحتي بيرون كشد. و اميد دهد به روزهاي سبزتر. روزهايي كه پر از شعر است و رنگين كمان. پر از مهر و عشق. عشق بي‌انتظار... چرا كه هنرمندان كساني هستند كه بي‌انتظار عشق مي‌ورزند. من در مقابل تمام زجرهايي كه در هر فيلمي كشيدم هيچ انتظاري از مخاطبينم ندارم هيچ... حتي شايد با گوجه فرنگي و تخم‌مرغ از من استقبال كنند ولي من تمام خودم را گذاشتم... هديه‌اي كه هرگز پس گرفته نمي‌شود. عاشقانه به خاكم، به مردمم، عشق مي‌ورزم و هرچه كردم براي آنها بوده و خواهد بود...

بي‌انتظار

بي‌انتظار

بي‌انتظار

من دست كساني كه مرا دوست ندارند را هم محكم‌تر مي‌بوسم و سعي مي‌كنم براي آنها بهتر و بهتر بازي كنم. بيشتر و بيشتر تلاش كنم...

با عشق

گلي

ماهنامه مشق آفتاب

نقدی بر رمان و فیلم بادبادک باز

pariarahimi — Sat, 09 Aug 2008 17:08:18 GMT

این مطلب تاکنون در روزنامه ی بانی فیلم به چاپ رسیده است

خلاصه داستان

داستان ماجرای مرد جوان افغانی است که همراه با همسرش در سان فرانسیسکو زندگی میکند. او به سبب صحبت با یکی از دوستان قدیمی و تماشای چند بادبادک در آسمان ( سمبل عالم بچگیش ) به یاد خاطرات دوران کودکی و نوجوانیش می افتد. او تا 18 سالگی همراه با پدرش در خانه ای اشرافی واقع در کابل زندگی می کرده است و پس از حمله ی روس ها به پاکستان می روند و اندکی بعد برای همیشه به آمریکا سفر می کنند. در دوازده سالگی اتفاقی در زندگیش می افتد که تا سال ها روان او را تحت شعاع خود قرار می دهد و آن تجاوز پسری ( آصف ) به دوست یا برادر ناتنی نامشروع یا پسر خدمتکار پدرش - حسن – است که امیر به سبب روحیه ی محافظ طلبانه اش تنها به نظاره ی این عمل می نشیند و سال ها بعد آگاه می شود که آصف اکنون پسر حسن ، سهراب را نیز مورد تعدی خود قرار داده است. او سهراب را بعد از پذیرش رنج های بسیار از افغانستان به آمریکا می برد و به فرزند خواندگی خود می پذیرد .

نقد رمان

باد بادک باز ( The kite runner ( اولین رمان نویسنده ی افغان ، «خالد حسینی» است که با فروش بالا و ترجمه به حدود 40 زبان دنیا رمان موفقی به شمارمی آید . کتاب دل من را نیز به دست آورد. حداقل تا میانه خالد حسینی متقاعدم کره بود که باید کتابش را دوست بدارم. هر چند که زبان آن مشابه هیچ کدام از نوشته های عسلین افغانی نبود که تا پیش از آن خوانده بودم چون اصلا کتاب ترجمه بود و در طول داستان خلا آرایه را ، که خوراک باب دندان مزاج ایرانی ام هست ، احساس می کردم.

اما بخش دوم کتاب، که آغازش را زندگی امیر در آمریکا قرار می دهم ، من را به یاد کتاب ویترین نشین این دو سال اخیر، عطر سنبل عطرکاج انداخت و تکرار عبثی بود که سردرگمی داستان در این برهه کمکی به ضدحال وارد شده به حالم نکرد. تا آن که دوباره داستان به کابل کشیده شد و ترسیم مخوف و دلربای افغانستان ، به منزله ی معجزه ای برای حالم به شمار آمد .

بر خلاف این که جمله ی نخست کتاب آبستن فرزند اتفاق بود : «در سن دوازده سالگی به آدمی تبدیل شدم که حالا هستم»

ولی کودک مرده به دنیا آمد و من قابله را به خانه فرستادم. چرا که خیلی زود دریافتم، تا آخر داستان حس تعلیقی به وجود نخواد آمد جز در مواردی زود گذر مثل : نگاه خیره مرد ریش بلند که هولم را ورداشت ویا آن که آیا رئیس یتیم خانه در را باز خواهد کرد؟ یا آصف سهراب را به عمویش خواهد سپارد؟ آیا ثریا بچه دار خواهد شد ؟

جدای این چند مورد خیر کشمکشی وجود نداشت و من تبسم بر لب و با الهی یا آخی گفتن ما به ازای دو پسر افغانی و خاطراتشان و دغدغه هایشان داستان را به سر بردم و در طول خوانش 423 صفحه ی کتاب هر بار از خود پرسیدم چه ماجرایی را دنبال کنم ؟ پاسخ دادم :« فعلا هیچ ! بذار این جوان از خاطرهاش بگه . خب امیر جا می گفتید ...»

خالد حسینی در لفافه یا به واژه ای دیگر اکسپرسونیستی تاریخ اجتماعی- سیاسی افغانستان و عقاید سیاسی خویش را ، با سرنگ قلم به مغز ما تزریق کرد . شاید تهی از فکر نبود است ، گزینش ملیت امریکایی برای آن صاحبان یتیم خانه ی کذایی ، جان و بتی کالدول . نمونه های دیگر: کمک مالی دولت آمریکا به مهاجران افغانی ویا ویزای انسان دوستانه که کوثرین فرشته ای می نمود برای سهراب .

خواهش مندم توجه کنید :

« اگر این ماجرا مال یکی از آن فیلم هندی ها بود که من و حسن می دیدیم ، جایش بود که که دنبال ماشین می رفتم و جیغ می زدم که نگه دارد . حسن را از صندلی عقب می کشیدم بیرون و بهش می گفتم که مرا ببخشید ، واقعا متاسفم ، اشک هایم قاطی آب باران می شد . توی رگبار همدیگر را بغل می کردیم . اما این فیلم هندی نبود من متاسف بودم اما گریه نکردم دنبال ماشین هم نرفتم .» این بخشی از قسمت اول داستان است که به تمامی مختصات یک داستان رئال را به ما تدریس می کند.

ولی قسمت سوم ( بازگشت امیر به پاکستان ) نوبت به عرض اندام رمانتیسیم است و این جا ، خالد حسینی چون مادری مهربان می ماند که نمی خواهد بین بچه هایش فرق بگذارد و به این یکی نیز فرصت جولان می دهد. دقیق شوید :

آصف همان کله گنده ی طالبان است! بعد از پدر حالا نوبت پسر است ! آصف و امیر درگیر می شوند و دست بر قضا گلوله ای از حلقه ی دور پای سهراب کنده می شود و سهراب هم تیر و کمانش را که ( هنوز لای بند تنبان و شکمش دست نخورده باقی مانده بود ) از نیام کشین بر می کشد و گلوله را بر تهدید گاه پدرش فرو می نشاند . لب بالای امیر چاک بر می دارد. بعد از جراحی پلاستیک خطی صورتی بر جای می گذارد چون نیمه ی نا مشروع پدرش- حسن - !

نه! این جا فیلم هندی است. یک ملودرام کاملا مردانه!!! کاش این بچه ی دومِ سرتق ( رمانتی سیسم ) دل مادرش را به رحم نمی آورد !

بادبادک باز هر چه که بود راضیم کرد درقفسه ای کنار رمان های مورد علاقه ام بنشیند .

مشخصات فیلم

کارگردان : مارک فورستر

تهیه‌کننده : ویلیام هوربرگ

والتر پارکس

ربکا یلدام

بنت والش

لوری مک دونالد

نویسنده : خالد حسینی(رمان)

دیوید بنیوف (فیلم نامه)

بازیگران : خالد عبدالله

زکریا ابراهیمی

همایون ارشادی

احمد محمدی زاده

موسیقی : آلبرتو ایگلسیاس

فیلمبرداری : رابرتو شفر

تدوین : مت چز

توزیع‌کننده : DreamWorks

Paramount Classics

انتشار : ۱۴ دسامبر ۲۰۰۷ (محدود)

مدت : ۱۲۸ دقیقه

زبان : فارسی دری

انگلیسی

کشور : ایالات متحده آمریکا

بودجه : ۲۰ میلیون دلار

نقد فیلم

زنجیر صبر ما را بگسست بند زلفی/ بازار زهد ما را بشکست عشق خالی--خاقانی

از غم آن دانه ی خال سیاه / جمله ی تن خال شده روی ماه ------- نظامی

تنها نه من به دانه ی خالت مقیدم / این دانه هر که دید گرفتار دام شد ----- سعدی

مرکز دایره ی حسن مصور گردید/خال مشکین چو بر آن چهره ی زیبنده زدند-----صائب

نمی توانم دریابم که چه طور "مارک فورستر" نمی داند خال داسی شکل یعنی چه ؟ آن هم اندکی بالا تر از کنار لب ! آخر مگر گذاشتن یک خال چه زحمتی دارد؟

کاش کمینه همه چیز به نبود یک خال داسی شکل اندکی بالاتر از کنار لب می انجامید تا آنقدر ذهنم گیس نمی شد ! بگذریم ...

به ترنج بپردازم که حاشیه تکمیل است.

از تیتراژ دریافتم که نباید شاهد کاری افغانی باشم. آخر موزیک تیتراژ ، که به طرز فاحشی ریتم عربی داشت، ازهمان آغاز هوشیارم کرد که :« صابون به دلت نزن یارو، مارک فورستر افغانستان نمی فهمد» و خط کوفی آذین بسته شده به نام ها تاییدیه را صادر کرد .

خال داسی شکل هم گواه دیگری بود .

دیالوگ ها همان متن کتاب بودند. گویی به هر یک از بازیگر ها به جای فیلم نامه ، نسخه ای از ترجمه ی افغانی کتاب را داده باشند. الحق و الانصاف نیز هر کدامشان همت گماردند ، تا دیالوگ به دیالوگ را به بدترین لحن ممکن ادا کنند . خب کارگردانشان که پی به مقصودشان نمی برد. هموکه به خیال خود به لوکیشن و فضا پی میبرد. همان که نمی داند خال داسی شکل یعنی چه.

و شکل هچل هفتی از ادغام فضا ها عاید کرد.

شنیده بودم شرقی ها با عاطفه ترند ولی نمی دانستم پدران آمریکایی آنقدر بی عاطفه اند که در را به آرامی برای ابد پشت سر پسرشان ببندند. احتمالا فورستر موقعه ی خواندن بخش رفتن حسن و علی با خود گفته: «چه قدر رمانتیک و اغراق آمیز صحنه را توصیف کرده آخر هیچ پدری که تا این حد منقلب نمیشود» و درست با این نظریه ی "احتمالی" فرصت داشتن نقطه ی اوجی را از فیلمش سلب کرد. یا حتما کارگردان و نویسنده ی فیلم با خود فکر کردند: «اگر نخستین رویارویی جنگ طلبانه ی حسن و آصف در یک بازارچه به جای بیابان صورت پذیرد اتفاق خاصی نمی افتد» ولی افتاد! چون محال است در بازار یک جامعه ی قشریگر که محل عمده ی تجمع توده ی مردم است، پسرکی از نژاد نازل (هزاره ای ) بر پسرکی از خون رنگین تر و خانواده دار(پشتونی) تیر و کمان بکشد. آن هم دراثری که هم و غم بسیارش ، بسط مسئله ی نژاد پرستی و قومیگری به طالبان ، انحراف اخلاقیشان و بدعت مصلحت طلبانه شان می باشد .

کارگردان خلاف این موارد، گاهی پایبندی خود به متن را "بیش از حد " نیز اعلام داشته است. مثل : وقتی که دوربین "close up" ای از جعبه ی تیر و کمان ساخت آمریکا می گیرد و این جاست که چون حسینی هم یاری امریکا را در اوضاع کنونی افغانستان سنجیده می شمارد و استفاده از کالاهای آمریکایی را فرصتی برای احیای تولید و چرخه ی اقتصاد افغانستان.

فیلم ساحت تاخت و تاز بی دقتی های بچگانه ای بود ، شاهد : گپ و گفت سلیس انگلیسی از جانب راننده فقیر افغان با امیر. لزوم این مسئله در قیاس با حجم واژگان دری و انگلیسی بسامد یافته ، چون درک وجودیت جن و پری برای کودکان مبهم است. یا این که چرا رحیم خان باید با امیر هم ولایتی اش به زبان انگلیسی صحبت کند؟! خود از قاعده ی جن و پری جدا نیست - و این جاست که نبود زیر نویس برای فارسی زبانان چون بی ادبی است به قاموس داران این در گران .

ابتدای رمان باد بادک باز با این توضیح آغاز می شود ، که رحیم خان دوست قدیمی امیر به او زنگ زده و او برای فکر کردن در باره ی پیشنهاد رحیم خان به پارکی رفته و با دیدن دو بادبادک خاطرات کودکیش تداعی میشوند. حال آن که در فیلم این طور نشان داده شده که امیر در حین مکالمه - دقت داشته باشید - حین مکالمه با رحیم خان ، به خاطرات گذشته پرتاب میشود. که این یادآوری ، 45 دقیقه از فیلم را صاحب می شود.

اگر زمانی بخواهند یک فیلم سینمایی را به در بکشند < نثر> به بیش از 100 صفحه تجاوز نخواهد کرد و اکنون ما شاهد 128 دقیقه ای شدن رمانی 400 صفحه ای هستیم واین فیلم به مثابه ی فیلم اورجینال 4 ساعته ای می ماند که وزارت محترم ارشاد جمهوری اسلامی با مهارت خاص خود آن را به یک ساعت و نیم تقلیل داده است و این خود موجب می شود که بازیگر قابلمان، همایون ارشادی نتواند تغییر شخصیت پدر را، از دوران زندگی در کابل ، تا سان فرانسیسکو، آن گونه که در کتاب است، ایفا کند.

همایون ارشادی که اولین ره آورد هالیود از ایران به شمار می آید ، لهجه ی کابلی را ، آن گونه که دیگر بازیگران فیلم تعیین می کنند ، خوب درنیآورده است. رقص بی رمق سهراب هم پس لرزه ای بود تا آلونک محقر سکانس مربوطه را با آدمیمایه یکسان کند. و در قیاس حرکات مشخص ، ذاتی بازیگر نقش بزرگ سالی امیر که در راستای سستی و روحیه ی محافظه کارانه اش می بود چون باران رحمتی بر سر فیلم بنماید.

چندان انسان ناسیونالیستی نیستم ولی نمی توانم حاشا کنم حس غروری را که با دیدن همایون ارشادی با آن بازی پر کوهگون و شنیدن صدای سامی یوسف در آن فضای دراماتیک – مذهبی به رخ کشانی" ایمان امیر"(ایمان حقیقی ) بر" آصف "( که دفع سنگ کلیه بر اثر لگد پرانی انساننمایی موجبش بود ) به من دستی گرم داد .

سکانس برتر فیلم ، "بادبادک پرانی نخست" بود که رنگین کمانی از جنس کاغذ را بر قاب تله ویزیونم هویدا کرد و سپس دویدن حسن خلاف جهت دیگران که تضاد -وادار فکری- را ساخت وموسیقی ، این بار بر خلاف سایر سکانس ها که ریتمی هندی یا عربی داشت، شد غلامی برای گدی پرانی سلاطین کابل، "حسن و امیر" .

13/5/87 -14 /5/87

گفت و گو با عباس کیارستمی

pariarahimi — Sun, 08 Jun 2008 09:39:18 GMT

ماشینم بهترین دوست من است

عباس کیارستمی،کارگردان نام آشنای ایران پیش از دریافت جایزه کانون فیلم بریتانیا از آنتونی مینگلا،درباره کار با نابازیگران،از دست دادن اشتیاق به کار با ویدیوی دیجیتال و نیز دراین باره سخن می گوید که چرا اتومبیلش بهترین دوست اوست.متن کامل این گفت و گو در زیر می آید

گاردین،پنج شنبه، 25 آوریل 2005

محسن قادری

جئوف اندرو: ممنون عباس از اینکه به اینجا آمدی. خیلی خوشحالم که دوباره می بینیمت.« ولی» از توهم به خاطر ترجمه ممنونم. کلوزآپ را[برای نمایش]انتخاب می کنم چون یکی از فیلم های ارزشمند شماست.چیزی که همیشه دوست داشتم درباره کلوزآپ ازت بپرسم اینه که روبه پایان فیلم هنگامی که سبزیان با مخملباف دیدار می کنه صدا خاموشی می گیره.آیا واقعا همینطور هم بود؟

عباس کیارستمی(با ترجمه ولی محلوجی):مایلم به همگی خوشامد بگم،به ویژه دوستان بسیارخوبی که اینجادربین حضار دیدمشون. کلوزآپ فیلم بسیار خاصی در کارهای من و فیلمی است که اساسا به روش خاصی ساختم چون درواقع وقت نداشتم به این فکر کنم که چطور ساخت آن را پیش ببرم.دراینجا پاسخ مفصلی به پرسش جئوف می دهم و به پرسش های دیگری که شاید بعدا پیش بیایند

من قصد داشتم فیلم دیگری به اسم« پول توجیبی» بسازم که درباره بچه های یک مدرسه بود.گروه اول آماده کار بود که در روزنامه گزارشی درباره این اتفاق خواندم.موضوع خیلی ذهنم را به خود مشغول کرد-این موضوع به مشغله ذهنی ام تبدیل شد و به شدت بر من تاثیر گذاشت.بنابراین به تهیه کننده ام زنگ زدم واز او خواستم که پول توجیبی را کنار بگذاریم و کار دیگری را شروع کنیم و او نیز موافقت کرد.بنابراین تصمیم گرفتیم دوربین را به جای مدرسه به زندان ببریم و فیلم برداری را شروع کنیم.فیلم برداری 40 روزه تمام شد،با کلی مشکلات، چون درواقع آدم هایی که در ماجرای اصلی و واقعی حضورداشتند موافقت کرده بودند که نقش های منفی ای را که ایفا کرده بودند بازسازی کنند. برای همین واقعا هر روز منتظراین بودم که این بازیگران بیایند و بگویند که می خواهند کنار بکشند چون واداشتن آدم ها به گرفتن چنین نقش های منفی و ثبت آن در فیلم واقعا سخت است.فیلم نامه ای نداشتم. شب ها یادداشت هایی برمی داشتم ودرطی 40 روز فیلم برداری تمام شد.شاید باور نکنید اما دراین چهل روز چشم روی هم نگذاشتم.شما شروع فیلم را دیده اید آنجا که با سبزیان حرف می زنم.من عکسی ازپایان فیلم برداری دارم که درآن همه موهایم ریخته.باورکنید هنوزهم در تعجبم از اینکه توانسته ام این فیلم را بسازم.واقعا هنگامی که به روزهای ساخت این فیلم فکر می کنم، جدا احساس می کنم که کارگردان نبودم بلکه عضوی از تماشاگران بوده ام.چون فیلم، تا حد زیادی خود به خودی ساخته شد.شخصیت های دخیل درداستان بسیار واقعی بودند،من این بازیگران راچنان چه باید کارگردانی نمی کردم وانگارخودشان خوشان را کارگردانی می کردند.بنابراین فیلم بسیار خاصی بود.یکی از نگران کننده ترین جنبه های این فیلم دقیقا همان چیزی است که جئوف درباره آن پرسش داشت.از مخملباف کارگردان خواستم که بیاید وسبزیان را هنگام آزادی از زندان ملاقات کند.سبزیان هیچ تصوری نداشت که درآن روز چه پیش می آید و چه کسی را ملاقات خواهد کرد.این لحظه بسیار واقعی است،وقتی سبزیان شخصیت محبوبش راملاقات می کند،[و سبزیان غرق اشک می شود].آنها سوار موتور سیکلت شدند وما بدون اینکه سبزیان بداند داریم از داخل ماشین فیلم می گیریم آنها را دنبال می کردیم.من به گفت و گوی آنها گوش می دادم. چیزی که خیلی سخت بود این بود که یکی از شخصیت ها نمی دانست که رودرروی دوربین است در حالی که آن دیگری می دانست و آن که می دانست،نسبت به« فیلم نامه»اش آمادگی داشت.مخملباف درباره موضوعات زیادی صحبت می کرد که قصد داشت به فیلم راه یابند، بنابراین او زیادی بازیگر بود.ما این سکانس را فیلم داری کردیم در حالی که آشکارا نمی توانستیم آن راتکرار کنیم.سبزیان مخملباف رابه گونه پرشور در بر گرفت و واقعا از احساسش می گفت.مخملباف در اصل داشت شعارها یا هرآنچه را که می خواست بگوید تکرار می کرد،بنابراین هدفون رااز گوشم برداشتم ودست از گوش دادن کشیدم

بنابراین بعد از یک شب بی خوابی به این نتیجه رسیدم که کاری که باید بکنم این است که بگویم مشکلی در صدا ایجاد شده.از این بابت از مخملباف بی نهایت سپاسگزارم که عامل وضعیت به وجودآمده شد و مجبورم کرد که صدا را حذف کنم. این چیزی است که ازآن پس برفیلم هایم و نحوه ساخت آنها تاثیر گذاشت.من از رنوار نقاش الگو می گیرم که می گوید اگر رنگ روی بومتان شره کرد زیاد نگران نباشید، درعوض سعی کنید شره رنگ را به عنوان یک عنصر به کار ببرید و چیز دیگری را از آن پدید آورید.همه فیلم سازی ما مدیون اشتباهاتی است که مرتکب می شویم

جئوف اندرو:شما پاسخ پنج پرسش مرا دادید.می خواستم از شما درباره فیلم هایتان که از یکدیگر الهام گرفته می شوند بپرسم اما شما به آن پاسخ دادید. چون آشکارا از کلوزآپ چیزی آموختید که با آن ادامه دادید.منظورم این است که برای نمونه فیلمی چون« ده» اثری است که درآن مردم را وا می دارید برای شما فیلم بسازند.شما همه مفاهیم معمول فیلم نامه نویسی و درواقع تمایز میان مستند و داستانی را به یک سو نهاده اید

عباس کیارستمی: نکته بسیار خوبی اشاره کردید و این بیشتر به نحوه ای برمی گردد که کلوزآپ بر فیلم های بعدی من تاثیر گذاشت. فکر می کنم آزادی ای که در ده به بازیگرانم دادم تا حد زیادی به تجربه کلوزآپ برمی گردد.در این نوع سینما،خواه با بازیگران کارکنید یا با نابازیگران،اگرهمان اندازه که شما آنها را کارگرانی می کنید بگذارید آنها نیزشما را کارگردانی کنند نتیجه نهایی بسیار دلنشین تر خواهد شد. در این شیوه قدرت های واقعی و فردی بازیگران امکان بروز می یابد و چیزی است که عمیقا بر تماشاگران تاثیر می گذارد

جئوف اندرو:کلیپ بعدی ای که دیدیم از فیلم « زندگی ادامه دارد» بود که این خود از فیلمی دیگر الهام گرفته شده است- خانه دوست کجاست؟ این فیلم هم یکی از نخستین فیلم های شماست که به مقوله ای بسیار مهم می پردازد، پیوند زندگی و مرگ.من سعی کردم آن را دراین کلیپ نشان بدهم آنجا که مردی را می بینیم که می گوید« در این زلزله هرچه پیش آمده باشد به هر حال ما توالت لازم داریم.»به نظرم بیشترفیلم های شما از این پس به پیوند مرگ و زندگی می پردازند

عباس کیارستمی: من آمادگی پاسخ به این پرسش را ندارم.گمان می کنم که هرپرسش ممکنی از من شده اما این واقعا جدید است برای همین پاسخ حاضر و آماده ای ندارم.زندگی و دیگر هیچ فیلم خیلی مهمی ست از این دیدگاه که آنچه به فیلم درآمد متاثر از سفری بود که من درست سه روزبعد از زلزله انجام دادم.من نه تنها ازخود فیلم که همچنین از تجربه بودن درآنجا حرف می زنم، جایی که تنها سه روز قبل 50000نفر مرده بودند.برای بازماندگان انگار این زندگی دوباره ای بود،تجربه مرگ در پیرامون خود.زلزله در ساعت 4 یا 5 صبح رخ داده بود بنابراین به یک مفهوم همه می توانستند بمیرند و این کاملا اتفاقی بود که آنها زنده بودند.بنابراین من درآنجا خود را به عنوان کارگردان فیلم نمی دیدم بلکه همچنین به عنوان مشاهده گر مردمی می دیدم که به مرگ محکوم شده بودند.از این رو، این تاثیربزرگی روی من گذاشت وموضوع مرگ و زندگی و همینطور حقیقت سنم[65 سال]از این پس در فیلم هایم تکرار شد. البته مورد دوم چیزی نیست که خیلی ذهنم را مشغول کند اما موضوعی است که به فیلم هایم پا نهاده -- باید برگردم ببینم کجا به بارمی نشیند. اما این پرسشی است که مرا به گذشته می برد و من باید به آن بیندیشم

جئوف اندرو:خوب این در طعم گیلاس و باد ما را خواهد برد به بارمی نشیند که بعدا دیدیم.فیلم دوم اثری واقعا جالب است چون بیش تر شخصیت ها صدای شان به گوش می رسد اما خودشان دیده نمی شوند.برای نمونه در آن کلیپ، زن [صاحب قهوه خانه]دارد با کسی صحبت می کند که دارد ماشینی را پارک می کند و ما نمی بینیمش.همینطور 13 یا14 شخصیت در این فیلم اند که نادیده باقی می مانند.چرا فیلمی با این همه شخصیت ناپیدا ساختید؟

عباس کیارستمی: قبلا این پرسش از من شده

جئوف اندرو:من پرسیده ام؟

عباس کیارستمی:.. و من پاسخ یکسان داده ام.فیلم های من به سوی گونه ای مینی مالیسم پیش می روند حتی گرچه این قصد در میان نباشد. عناصری که می توانند حذف شوند حذف می شوند.این را کسی به من یادآور شد که به نقاشی های رامبراند و کاربرد نور درکارهای او ارجاع داده بود، به این معنا که درحالی که برخی عناصر روشن و برجسته اند عناصر دیگر مات و کدرند یا حتی به تیرگی کشانده می شوند.واین همان کاری است که ما می کنیم—ما عناصری را برجسته می سازیم که می خواهیم برآنها تاکید بگذاریم. من درپی نفی یا اثبات این نیستم که چنین کاری کرده ام اما به شیوه [روبر]برسون به آفرینش از راه زدودن و نه از راه افزودن اعتقاد دارم

جئوف اندرو:چیز دیگری که درباره این کلیپ کاملا جالب است این است که به نظر می رسد شخصیت اصلی دارد روی فیلم یا چنین چیزی کار می کند—شما کاملا روشن نمی کنید روی چه. اوعینکی با شیشه های رنگی روشن می زند و عکس هایی می گیرد که چه بسا خودنگاره باشد.برخی معتقدند که عنصری از خود نقادی فزاینده در کارشما وجود دارد. درفیلم های شما عباسی میانجی وجود دارد

عباس کیارستمی: شاید کاملا درست باشد.فکر می کنم این از آن پرسش هایی است که باید به آن در جایگاه یک روانکاو پاسخ دهم.اما گمان می کنم گاهی ما به عنوان کارگردان دربه تصویر کشیدن ودرخواست از بازیگران مان برای اینکه رفتاری را به گونه خاص انجام دهند که چه بسا واقعا درحالت معمول پذیرفتنی نیست گناهکاریم.من تنهافرد در این میان نیستم

جئوف اندرو:چیز دیگری درباره باد ما را خواهد برد.صحنه در یک قهوه خانه می گذرد.این قهوه خانه ای واقعی نیست. در اصل شما این صحنه را در روستایی واقعی شکل می دهید که سپس آن را کاملا تغییر دادید.و این ما را به مورد کلوزآپ و قضیه قطع کردن صدا باز می گرداند.غالبا گفته اید که به منظور رسیدن به حقیقت ناگزیرید دروغ هایی بگویید.می توانید بگویید چرا این گونه فکر می کنید؟

عباس کیارستمی: کاملا درست است، چون در روستای واقعی جایی که فیلم برداری می کردیم مردم در طول روز سخت کار می کنند و هنگامی که بعد از ظهر به خانه برمی گردند در واقع آنگونه که در فیلم می بینید درقهوه خانه دورهم گرد نمی آیند. بنابراین ما آن قهوخانه را طراحی کردیم تا برای شخصیت هایمان صحنه ای طرح ریزی کنیم که با مردم گفت و گویی داشته باشند.متوجه شدیم که داشتن گفت و گو با مردم روستا بسیار سخت است زیرا آنها زیاد مایل نبودند ساعت های دراز با ما بمانند و به گپ و گفت ادامه دهند. بنابراین ما این صحنه را اینگونه طرح ریزی کردیم تا این امکان را بیابیم.در واقع، خانمی که در این فیلم دیده می شود اهل آنجا نبود—او از روستای دیگری آمده بود. مانمی توانستیم کس دیگری را در آن روستا پیداکنیم که درواقع مایل به این کارباشد.و احتمالا شاید برایتان جالب باشد بدانید که او پس از دو روز به ما گفت که می خواهد دخترش را جای خودش بفرستد.و هیچ راهی وجود نداشت که به او حالی کنیم که دخترش به درد ما نمی خورد و این تنها خود اوست که لازم داریم.گمان می کنم بازی خیره کننده او به این خاطر بود که او واقعااین نکته را نمی دانست.این نکته که او چقدر برای فیلم برداری ما حیاتی است.شاید اگر او این را متوجه می شد هیچ وقت به این زیبایی کارش را انجام نمی داد

جئوف اندرو: تماشاگران به روشنی احساس می کردند که باد ما را خواهد برد فیلمی داستانی است درحالی که بیشترآن ماجراها اساسا واقعی بود. وبعد با ده واقعا باور کردند که این فیلمی مستند بوده.درست است که این فیلم تاحدی برگرفته از زندگی واقعی مانیا اکبری و فرزندش بوده اما مقدار زیادی داستان نیزبه آن راه یافته.حالا دراین نقطه به نظرمی رسید شما به فن آوری دیجیتال زیاد توجه دارید-نه تنها« ای بی سی افریقا» را به همین روش ساختید بلکه همچنین پنج و 10 را درباره ده ساختید.آیا هنوزهم مثل زمانی که داشتید این فیلم ها را می ساختید احساس مطلوبی نسبت به سینمای دیجیتال دارید ؟

عباس کیارستمی: پرسش مهمی است و فکر می کنم باید دراین باره توضیح بیش تری بدهم اما[خطاب به حاضران] می دانم که خسته اید و فیلم را دیده اید، بنابراین سعی می کنم پاسخم را چکیده کنم.گمان می کنم این موضع بیشتردر مباحثات سینمای داستانی دربرابر سینمای مستند مطرح می شود اما از دید من تنها سینمای خوب و سینمای بد وجود دارد

سینمای خوب چیزی است که می توانیم باورکنیم و سینمای بد چیزی است که نمی توانیم باور کنیم.چیزی که می بینید و باور می کنید چیزی است که من به آن علاقه زیادی دارم.واین پیوند چندانی به این ندارد که آیا ما آن را به روش 35 م م یا ویدیوی دیجیتال فیلم برداری کرده باشیم.چیزی که مهم است این است که آیا مخاطب آن را به عنوان حقیقت می پذیرد یا نه. این واقعیتی است که نابازیگران جلو دوربین دیجیتال خود را راحت تر احساس می کنند،بدون نورها وعوامل فنی در دور و برشان، و ما بدین سان به لحظات بسیار شخصی و درونی تر آنها راه می یابیم.بنابراین معتقدم فیلمی چون ده هرگز نمی توانست با دوربین 35 م م ساخته شود.بخش اول فیلم 17 دقیقه طول می کشد ودر پایان این بخش بچه واقعا دوربین را فراموش کرده.دیگران ممکن بود به دوربین نگاه کنند، حتی رانندگان ماشین های دور و بر به دوربین نگاه می کردند اما خود بچه هیچ توجهی به دوربین نداشت.بنابراین دوربین دیجیتال مزایای بسیاری دارد ومن بر این باور بودم که ویدیوی دیجیتال تاثیرگسترده ای بر فیلم سازی خواهد داشت

اما درچهارپنج سال گذشته تاحدی اشتیاقم را به ویدیوی دیجیتال از دست داده ام. بیشترازآن روکه برای نمونه دانشجویان سینما که این روزها ویدیوی دیجیتال را به کار می برند واقعا چیزی پدید نیاورده اند که فراترازکارهای سطحی یا ساده باورانه باشد، بنابراین تردیدهایی پیدا کردم. با وجود امتیازهای وسیع ویدیوی دیجیتال وکاربرد بس آسان این ابزاربازهم آنها که آن را به کارمی برند در نگاه نخست باید به خوبی توجه داشته باشند که چگونه به بهترین شیوه آن را به کار گیرند

جئوف اندرو: باید خاطر نشان کنم که پنج نخستین باردر اینجا به نمایش در می آید و این فیلم پژوهشی واقعی در این باره است که شما با سینمای دیجیتال چکار می توانید بکنید. اما پس ازاین کار عباس مشغول ساخت اپیزودی از فیلم « بلیط ها» شد که به روش 35 م م فیلم برداری شد.بنابراین آیا شما دوباره به سراغ 35 م م آمده اید ولی بازهم فیلم های دیجیتال خواهید ساخت؟

عباس کیارستمی: بستگی به چیزهای زیادی دارد.گمان می کنم اگراندیشمند دیجیتال باشید می توانید از یک دوربین دیجیتال استفاده کنید.ساختن پنج بدون دوربین دیجیتال غیرممکن بود.پنج با یک دوربین در نور مهتاب و بدون هیچ اسباب یا وسیله دیگری فیلم برداری شد.اگر از مزایای کامل دوربین دیجیتال بهره نبریم دوربین 35 م م بهترین ابزار خواهد بود. به ویژه برای فیلم برداری فیلم های داستانی—من هیچ مشکلی با 35 م م ندارم. به نظر می رسد که فیلم سازان به آنها که با دیجیتال کار می کنند و آنها که با آن کار نمی کنند تقسیم می شوند.فکر می کنم این چیز از پیش قطعی و مشخصی نیست—اینها همه به این بستگی دارد که چه طرحی در سر داریم، وبراین پایه می توانیم ابزار را برگزینیم

جئوف اندرو:ما نوعی حرکت به جلو در فعالیت شما می بینیم، بنابراین در این نقطه مایلم به گذشته وآغازگاه های کارتان بازگردم.دروتا لینج، عکاس، گفته است:« تصادفی نیست که عکاس بدل به عکاس می شود، درست همان گونه که رام کننده شیرهم تصادفی رام کننده شیرنمی شود».اکنون با آگاهی براینکه چگونه کار فیلم را آغاز کردید آیا بازهم گمان می کنید این یک تصادف بود که فیلم ساز شدید؟

عباس کیارستمی:متاسفم،این پرسشی است که درک نمی کنم. [خطاب به حاضران] فکرم سخت مشغول شما بود.شاید خسته اید یا پرسش هایی دارید[پس از اینکه مترجم پرسش را تکرار می کند]پرسش ساده ای است اما پاسخ خیلی سختی دارد. گمان می کنم من با دوستانم که دکتر یا تاجر یا معمار هستند تفاوتی ندارم—همان ها که با هم شروع به دیدن فیلم های عصر طلایی کردیم.اما من خواه فیلم بسازم یا شعر بگویم یا عکاسی کنم همه اینها بیشترریشه درحس بی تابی من دارد.ودر واقع همه چیز به این بازمی گردد

جئوف اندرو: بی تابی از چه؟ این بیشتر به عدم قطعیت بر نمی گردد؟

مترجم: بی قراری

یکی از حاضران: دنیا یعنی بی قراری

جئوف اندرو:به نظر می رسد سینمای شما سینمای پرسش ها باشد—شما پاسخ ها را ارائه نمی دهید بلکه وامیداریدمان که همه وقت به پرسش ها بیندیشیم. درواقع عکاسی هایتان هم چنین است و همینطور اشعارتان

عباس کیارستمی:من ازاین نظرتنهادارم خودم را تکرارمی کنم.هیچ کدام ازکارهایی که کرده ام ازچنین نیتی برنخواسته. من هرگز قصد نداشتم شعر بگویم یاعکاس یا فیلم ساز باشم. فقط عکس های خیلی زیادی گرفتم ومی خواستم آنها را در آلبوم بگذارم، و سپس چند سال بعد تصمیم گرفتم آنها را به نمایش بگذارم و ناگاه عکاس خوانده شدم. همین وضع در مورد شعرهایم هم صادق است. آنها یادداشت هایی هستند که در کتابی نوشتم و این می توانست شعر تلقی شود.و یادآوری می کنم که اگر به مرکز« وی اند ای» سربزنید می توانید عکس هایم را آنجا ببینید

جئوف اندرو: چرا این همه صبر کردید تا امکان دیدن عکس هایتان را بیابیم یا در واقع شعرهایتان را بخوانیم؟شما مدت های زیادی بود که هر دو کار را انجام می دادید اما تنها در پنج شش سال گذشته بوده که ما موفق به دیدن این آثار شدیم

عباس کیارستمی:همان طور گه گفتم فکر نمی کردم آنها برای دیده شدن تهیه شده اند.این در واقع برای من بهانه ای بود تا وقتم را در طبیعت بگذرانم

جئوف اندرو: دفعه قبل که به اینجا آمدید با طعم گیلاس بود که نخل زرین کن را برایتان به همراه داشت.و سپس باد ما را خواهد برد جایزه مهم ونیز را بدست آورد.ودراین نقطه واقعا به نظر می رسید که دارید یک فیلم سازشناخته شده جهانی می شوید و این چیزی بود تا پیش از آن به نظرنرسیده بود. این بدین معنا نبود که از هویت خود همچون فیلم ساز ایرانی دست بکشید، شما هنوزهم درایران زندگی می کنید و فیلم می سازید اما بیشتر به عنوان یک فیلم ساز جهانی تلقی می شوید.آیا با این ارزیابی موافقید،چگونه با شهرت و فشارهایی که به همراه آورده کنار می آیید؟

عباس کیارستمی: ما به هیچ چیز به آسانی نمی رسیم و غالبا بهای سنگینی می پردازیم و شاید در کشور ما این بها بسی سنگین تراست. فیلم بیش از هرچیز یک آوای جهانشمول و مشترک است و نمی توانیم آن را به یک فرهنگ خاص منحصر کنیم. آخرین تجربه فیلم سازی من « بلیط ها» بود، فیلمی سه بخشی که در ایتالیا ساخته شد و سومین بخش آن را من کارگردانی کردم. من درجایگاهی نیستم که داوری کنم آیا این فیلم خوبی است یا بد است اما آنچه می توانم بگویم این است که هیچ کس با آنچه تولید شد پیوند فرهنگی و زبانی نداشت.اگر به داشتن فرصت کار در ایران ادامه می دهم به خاطر آن است که این را خیلی بیشتر ترجیح می دهم. گذشته از این، گمان می کنم زبان یا آوای جهانی داشتن یعنی این که واقعا مهم نیست فارسی صحبت کنیم یا زبانی دیگر.گمان می کنم شاید همان طور که فوتبالیست ها در زمین خودشان بهتربازی می کنند فیلم سازان هم همین گونه در کشور خودشان آفریننده ترند، گو اینکه قواعد فوتبال همه جا یکسان است

جئوف اندرو:من از فوتبال سر در نمی آورم، بنابراین در این مورد بحث را به شما حاضران وامی گذارم

پرسش 1:آیا بعد از ساخت کلوزآپ ارتباط خود با سبزیان را حفظ کردید؟

عباس کیارستمی: آخرین باری که با هم ارتباط داشتیم سه روز پیش بود.من نزدیک شش هفت ماه خبری از او نداشتم.ما قصد داشتیم با هم به جشنواره ای در کره برویم اما آنها او را دعوت نکردند.او مرا مقصر می دانست و دراین مورد حق داشت چون من از آنها خواستم که دعوتش نکنند.چون برای آدم هایی مثل او ترک کشور بسیار سخت است.به او گفتم که برخواهم گشت و با هم فیلم کوتاهی خواهیم ساخت.خیلی خوشحال شد برای همین الان با خودم می گویم می خواهم با او چه چیزی بسازم.هیچ چیز درزندگی اش تغییر نکرده، هنوز همان طور که در فیلم می بینید زندگی می کند.گاه در بازار سیاه دی وی دی فیلم های خارجی کار می کند.با خودم می گویم احتمالا می توانم فیلم خودم را دربساطش پیدا کنم.در واقع او این روزها خیلی بیش از من در تهران شناخته شده است.درجشنواره ای که فیلمی از[سرگئی]پاراجانوف نمایش می دادند هیچ جایی برای من وجود نداشت و او مرا از بین جمعیت دید و بیرون آمد تا من بتوانم درسالن بنشینم

جئوف اندرو:شاید فیلمی بسازید درباره شخصی که مجذوب سبزیان شده؟

پرسش 2:چه جور این بازی های طبیعی را از این نابازیگران می گیرید؟آیا فیلم نامه ای دارید؟حکومت ایران چه نگاهی به مقولات مطرح شده توسط بازیگران فیلم هایتان دارد؟

عباس کیارستمی: من فیلم نامه کاملی برای فیلم هایم ندارم. یک طرح کلی دارم و شخصیتی در ذهنم، و تا شخصیتی را که در ذهن دارم در واقعیت پیدا نکنم هیچ یادداشتی برنمی دارم.وقتی شخصیت را یافتم سعی می کنم با او وقت صرف کنم و سعی کنم او را خوب بشناسم.بنابراین یادداشت هایم از شخصیتی که از پیش در ذهن دارم نیستند بلکه درعوض برپایه مردمی هستند که درزندگی واقعی ملاقات کرده ام.این فرایندی طولانی است و ممکن است شش ماه طول بکشد. صرفا یادداشت برمی دارم و گفت و گو ها را به طور کامل نمی نویسم.و یادداشت ها بیشتر برپایه شناخت من ازآن شخص اند.بنابراین هنگامی که فیلم برداری را آغاز می کنیم هیچ تمریناتی با آنها به عمل نمی آورم.بنابراین،بیش ازآن که آنها را به سوی خودم بکشانم سعی می کنم هرچه بیش تر به آنها نزدیک می شوم.این به فرد واقعی خیلی بیش تر نزدیک است تا اینکه سعی کنم چیزی را بیآفرینم.بدین سان من به آنها چیزی می بخشم و دربرابر از آنها چیزهایی می گیرم

شعری از مولوی به توضیح این نکته کمک می کند—چیزی دراین مضمون که: تو همچون گویی در کف چوگان من هستی که پرتابت می کنم اما به زمین که می خوری این منم که باید درپی تو روان شوم.بنابراین وقتی نتیجه نهایی را می بینید سخت بتوان گفت کی کارگردان است، من یا آنها؟.نهایتا هر چیزی به بازیگران تعلق دارد-ما فقط موقعیت را هدایت می کنیم.فکر می کنم این نوع کارگردانی خیلی شبیه مربی گری فوتبال است.شما بازیکنان تان را آماده می کنید و آنها را در جاهای مناسب قرار می دهید اما وقتی که بازی شروع می شود کارزیادی از دست تان برنمی آید-می توانید سیگاری بکشید یا عصبی بشوید اما کاردیگری از دست تان بر نمی آید. هنگام فیلم برداری ده در صندلی عقب ماشین نشسته بودم اما مداخله نمی کردم.گاهی،درماشین دیگری کار را دنبال می کردم بنابراین حتی سر« صحنه» هم حاضر نبودم چون فکر می کردم آنها در غیبت من کارشان را بهتر انجام می دهند.کارگردان ها همیشه خلق نمی کنند بلکه همچنین با درخواست های بیش از حد خود نابود هم می کنند.استفاده از نابازیگران قواعد خاص خود را دارد و واقعا نیازمند این است که شما به آنها امکان دهید کارخودشان را بکنند

جئوف اندرو:آیا فکر می کنید دلیل اینکه شما این شیوه کار را ترجیح می دهید این است که کارتان را در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان واغلب در کار با کودکان شروع کردید، احتمالا کجا ناگزیر بودید به این روش کار کنید؟

عباس کیارستمی: این تا حد زیادی ریشه در این دوره از زندگی من دارد.اگر با کودکان موضوعاتم را بیان نمی کردم هرگز به این سبک نمی رسیدم.کودکان شخصیت های بسیار قوی و مستقلی دارند و می توانند از پس کارهای جالبی برآیند که از مارلون براندو بر نمی آید، گاهی واقعا کارگردانی ودرخواست از آنها به انجام کاری، بس دشوار است. وقتی که آکیرا کوروساوا را در ژاپن دیدار کردم پرسشی که او از من داشت این بود:«اساسا چگونه این بازی ها را از کودکان می گیرید؟ من در فیلم هایم از کودکان استفاده کرده ام اما متوجه شدم که حضورشان را آنقدر کاهش داده و کاهش داده ام تا از شرشان راحت شوم چون روشی برای کارگردانی آنها ندارم».نظر شخصی من این است که فرد بسیار بزرگ است، شبیه امپراطوری سوار بر اسب، واین برای یک کودک بسیار سخت است که با آن ارتباط برقرار کند.برای این که بتوانید با کودکان همکاری کنید ناگزیرید از سطح خودشان هم پایین تر بیایید تا بتوانید با آنها ارتباط برقرار کنید.بازیگران هم شبیه کودکانند

پرسش 3:می توانید در مورد ارتباط تان با ماشین ها صحبت کنید؟

عباس کیارستمی: ماشینم بهترین دوست من است.همین طور دفترم، خانه ام، شهرم. وقتی توی ماشین نشسته ام وکسی در کنارم است احساس بسیارراحتی دارم.ما در راحت ترین صندلی ها هستیم چون چشم در چشم هم نداریم اما در کنار هم نشسته ایم. به همدیگر نگاه نمی کنیم و تنها هنگامی این کار را می کنیم که بخواهیم.آزادیم که نه به تندی بلکه به ملایمت به دوروبربنگریم. پرده بزرگی درپیش روی مان داریم وهمینطور دیدهای جانبی را.سکوت سنگین و دشواربه نظر نمی رسد. هیچ کس از دیگری پذیرایی نمی کند. و جنبه های بسیار دیگر.موضوع بسیار مهم تر این که ماشین ما را از جایی به جای دیگر می برد

پرسش 4:من یک امریکایی هستم و گاه از جهت گیری ضد ایرانی رسانه های امریکایی دلزده می شوم.گمان می کنم فیلم های شما می توانند موجب شوند دو طرف امریکایی و ایرانی همدیگر را بهتر بشناسند اما بعید می دانم که رسانه های امریکایی مردم را واندارند که به چنین شیوه های ساده انگارانه ای بیندیشند.با خود می گویم آیا آنها می توانند ظرافت فرهنگ ایرانی وبه ویژه فیلم های شما را درک کنند؟نظرتان در این مورد چیست؟

عباس کیارستمی: ممنون از دیدگاه بسیار مثبت شما در این باره.متاسفانه منتقدان سینما درامریکا بسیار اندکند،400-500تن،و از آن سو منتقدان ایران بسیار بیشتر. به عنوان فیلم ساز برای ما بسیار مهم است که زمینه های مشترک فرهنگ ها را بیابیم، واین شاید کمتر برای سیاستمداران مورد داشته باشد که آدم هایی هستند که اغلب از یافتن کشمکش ها و اختلاف های میان ما سود می برند

پرسش 5:چیزی که درباره فیلم های شما بسیار جالب است این است که این فیلم ها واقعیت مردم ایران پس از انقلاب را ترسیم می کنند. حکومت کنونی ایران به فیلم های شما چه واکنشی نشان می دهد؟

عباس کیارستمی: حکومت ایران درمجموع، رابطه ای با فیلم های من ندارد. آنها علاقه خاصی به آنها ندارند، شاید این نوع سینما چندان مورد علاقه آنها نیست.از سوی دیگر خود من مطمئن نیستم که فیلم هایم نشان گر واقعیت زندگی در ایران باشند، ما جنبه های مختلف زندگی را نشان می دهیم.ایران کشور بسیار بزرگ و گسترده ای است و گاه حتی برای ما که آنجا زندگی می کنیم درک برخی واقعیات بسیارسخت است.اما درکل،حکومت با مقولات مهم تری دست به گریبان است و شاید بتوان گفت که این فیلم ها درحقیقت برای آنها وجود ندارند.بحث این نیست که آیا آنها از این فیلم ها خوششان می آید یا نه بلکه اساسا این مساله برایشان بی اهمیت است

پرسش 6:من پرسشی داشتم درباره نقل قولی که در روی جلد کتاب آلبرتو النا دیده می شود.ژان لوک گدارجمله معروفی دارد:« فیلم با د.و.گریفیث شروع می شود و با عباس کیارستمی خاتمه می یابد.»نظرتان در این باره چیست؟

عباس کیارستمی:این فرصت بسیار خوبی است که دراین باره صحبت کنم و فکر می کنم ژان لوک گدار بسیار خوشحال خواهد شد از اینکه در مورد نظرش توضیح بدهم.اظهار نظر گدار شش هفت سال پیش بیان شد پس از آنکه من زندگی و دیگر هیچ را ساختم. بنابراین اگر این کتاب شش هفت سال پیش منتشر شده او بسیار خوشحال خواهد بود.در هر حال او دیگراعتقادی به این گفته ندارد. و حالا در هر مصاحبه ای با خونسردی اظهارنظرشیطنت آمیزی درباره من می کند، بنابراین فکر نمی کنم که او دیگر هیچ اعتقادی به این حرف داشته باشد. بنابراین من از طرف خودم آنچه را او گفته اصلاح می کنم و امیدوارم او از آنچه گفته ام راضی باشد.فکر می کنم من به ویژه با ده دارم سینما را ازمسیرش خارج می کنم

جئوف اندرو: باید خاطر نشان کنم که یکی از همکاران من هفته قبل با ژان لوک گدار مصاحبه کرد و از او همین را پرسید و با توجه به این تغییر موضع فکر نمی کنم او یکی از فیلم های شما را درچند سال گذشته دیده باشد. اوگرچه موضع خود را حفظ نکرده اما حقیقتا باید چنین می کرد. بسیار خوب، در این جا مجبوریم پرسش ها را پایان دهیم و به آنتونی مینگلا رییس کانون فیلم بریتانیا خوشامد بگوییم

آنتونی مینگلا:هنگامی که ریاست کانون فیلم بریتانیا را به عهده گرفتم نمی دانستم چه میزان از وقتم صرف این خواهد شد که تلاش کنم دلیلی وجودی برای کانون فیلم بریتانیا بیابم: این که هدف کانون چیست، چرا وجود دارد و چرابه بودجه نیاز دارد. و آنگاه مواردی چون مراسم امشب پیش می آید که ضمن آن فیلمی فوق العاده می بینیم وبه سخنان یک استاد سینما گوش می سپاریم و بدین سان همه این موارد بهتر نمود می یابند.امید داشتم همه آنها که باید بودجه کانون را تامین کنند امشب می توانستند درجمع ما باشند اما ما به جای آنان به همه دوستان ایرانی مان خوش آمد می گوییم

هدف وجودی بی اف آی[کانون فیلم بریتانیا] ارج گذاشتن به همه شاعران سینما از گذشته تا امروزاست. ما امشب به وضوح یک شاعر بزرگ سینما را درکنار خود داریم. یک سنت بسیارمهم بی اف آی دادن جوایز است و من گمان می کنم یکی از بزرگ ترین وظایفی که در بی اف آی بر دوش دارم برآوردن این آرمان بر پایه و بنیانی قاعده مند است اما این نخستین موردی است که من در دوران تصدی ام به انجام می رسانم.من این جایزه را نه از طرف خود بلکه از طرف مدیر عاملان بی اف آی اعطا می کنم که به اتفاق آرا رای دادند تا جایزه کانون فیلم بریتانیا رابه عباس کیارستمی اعطا کنیم. این افتخار و سعادت بزرگی است و من آن را از طرف همه کسانی که در بی اف آی کار می کنند و به فیلم و دنیای سینما ومهارت بزرگی که در سینمای جهان وجود دارد توجه دارند اعطا می کنم. اوهنرمند و شاعر بزرگی است. و من گاه می اندیشم که اگر ساموئل بکت فیلم هایی می ساخت آنها را همان گونه می ساخت که کیارستمی می سازد. بنابراین این برای من افتخاری است که این جایزه را به شما اعطا کنم عباس

عباس کیارستمی:خیلی متشکرم.دریافت چنین جایزه ارزشمندی مایه بسی خرسندی و افتخاراست به ویژه از دست شما

منبع : http://cinedoc.blogspot.com/

داستان منتخب استان تهران

pariarahimi — Thu, 05 Jun 2008 19:55:18 GMT

هجوم گنجشک ها

دیشب خوابی دیدم که خیلی وحشتناک بود .

گنجشک ها حمله کرده بودند... به شهرمان .

وای...

اصلا نمی خواهم چیزی در موردش بنویسم ، ولی باید به مردم بگویم .

دفعه پیش دقیقا وقتی قرار بود جشن تولد 5 سالگیم را بگیرند برای اولین بار این خواب را دیدم .

ودیشب دومین بار بود.

20 سال پیش خوابم را تعریف کردم ولی کسی محل به حرف پسر بچه ای 5 ساله نمی گذاشت .

20 سال پیش وقتی من 5 ساله بودم گنجشک ها حمله کردند ، گنجشک هایی از نسل دایناسور ها . آن ها همه چیز ما را ویران کردند. مادرم ، خواهرم و برادرم که 3 ماه بیشتر نداشت تکه تکه شدند. گنجشک ها ، آن خون آشام های ویران گر، آن ها را ، خانه یمان را ، دوستانم را و خویشان دوستانم را سلاخی کردند .

من ماندم و پدرم و تنی اندک از دیگر اهالی شهر سحر شده یمان .

بعضی دیوانه شدند .

برخی مثل پدر من مریض شدند. پوستشان قرمز شد ، موهایشان ریخت ، ناخن هایشان افتاد و تاول های سیاح کل وجودشان را درنوردید . با کوچک ترین تکانی در حنجره کشی خود همت می گمارد .

و فقط من ماندم . که کاش نمی ماندم ! کاش دیوانه می شدم ! کاش تفرج گاه تاول ها بودم ، ولی فقط من سالم ماندم و مثل دیگر کسان پابند این شهر شدم . پایبند پدرم . هر شب برایم از مدارا می گوید ، از پیمان نشکستن و آیین ها و سنت های مسخره یمان را حفظ کردن . از مورمون ها[1] می گوید از آمیش ها[2] و از اجداد طایفه ی خودمان ، که عهد بسته اند با هیچ گروه انسانی جز خودشان در تعامل نباشند .

و دیشب دوباره آن خواب را دیدم .

یعنی باز هم . ..

1/1/1521

امروز صبح هوا کاملا روشن بود. کنار پنجره نشسته بودم . چایم را می نوشیدم ، که به یک باره هوا تاریک شد . فکر کردم لابد کسوف است .

سرکی کشیدم تا نقاب کشیدن خورشید را ببینم ، که دیدم نه ! در آن دوردست ها بر جلوی خورشید سپاهی آراسته از گنجسک ها صف کشیده اند . گنجشک ها دارند می آیند !

بلند شدم . خواستم مردم را خبر کنم که دیدم همه یا بیمارند یا دیوانه و حتما خودشان نیز این صحنه را دیده اند . پس شروع کردم . شیشه ی پنجره ها را شکستم و به جایشان چند الوار کوبیدم بر در نیز .

با این حال پدرم را با مشقت فراوان و به بهای آسیب رساندن به گوش هایم ( هر طور که بود ) به انباری کشاندم . تا توانستم غذا جمع کردم . ماشین تایپم را هم بردم . ولی آب ! آن را چه کار کنم ؟ انباری هیچ شیر آبی ندارد . اوووووووووووه دیگر شب شده است و ذهنم خسته پس می روم تا مغزم را به کابوس ها بسپارم .

2/1/1521

امروز صبح با صدای سرسام آور جیک جیک کر کننده ی گنجشک ها بیدار شدم . صدایشان ثانیه ای قطع نمی شد .هر لحظه هم بیشتر می شد. هر لحظه هم بیشتر می جوشید چشمه ی انتقام در وجودم .

عزمم را جزم کرده ام . انتقام می گیرم از گنجشک ها . آن ها بودند که مادر بزرگم را که تا همین چند سال اخیر در نهایت جنون من را تر و خشک می کرد ، دیوانه کردند.

پدرم را بیمار.

بردند مادرم را خواهرم را برادرم را ، پیش همان کس که قبل از خواب و بعد از هر وعده غذا به خاطر نعمت هایی که به من ارزانی داشته است شکرش می کنم .

راستی او کیست ؟ شاید پدر هذیان گویم بداند .

ولی فعلا این موضوع چندان هم مهم نیست . اوه ! راستی برای انباری یک چاه کندم . توانستم یک شعبه هم از شیر آب به انباری بکشانم . حالا یک جان پناه دارم . جان پناه ؟ جان پناه دیگر چیست ؟ جایی که پناه جانم باشد ؟

جان همان چیزی است که می خواهم نباشد . پس چرا برایش ... اوه ! خدای من ! خدا ؟ خدا دیگر چیست ؟ آهان! همانی که قبل از خواب و بعد از هر وعده ی غذا شکرش می کنم به پاس تمامی نعمت هایش .

3/1/1521

دیگر صدای وحشتناک بال زدن هایشان را هم می شنوم . همه جا تاریک است. همه جا خاک آلود است ، آخر مرکبشان از جنس غبار و به رنگ خاکستر است .

چند کتاب در مورد پرندگان و چند کتاب در مورد دایناسور ها پیدا کردم . عده ای معتقدند دایناسورها زمانی منقرض شدند که شی آتشینی از اجرام آسمانی بر زمین فرود آمد و نسلشان را از میان برد. عده ای دیگر بر این باورند که در پی کمبود غذا دایناسور ها تخم همدیگر را خوردند تا سیر شوند و به این دلیل منقرض شدند .

فرضیه ی آخر قدری نوید بخش است. من می توانم همه ی مردم را یک جای امن جمع کنم تا در امان باشند، بعد گنجشک ها از گرسنگی به یک دیگر حمله ور می شوند و هم دیگر را برای حیات از بین می برند. ولی این نقشه ایرادات بسیاری دارد. اول این که ، شاید گنجشکها پس از ناکامی در شهر ما به شهر های دیگر هجوم ببرند و خسارات شدیدتری از خوردن چند مریض و دیوانه به بار آورند .

دوم این که ، من چه گونه این همه دیوانه و مریض را نگهداری کنم ؟

وقتم هم بسیار کم است .

وای چه کار باید بکنم ؟

4/1/1521

بر آسمان شهر حول محوری فرضی در حال چرخشند .

جیک می زنند . دمهایشان در یکدیگر گیر میکند . صدای بال زدن هایشان می آید و صدای جیغ دیوانگان شهر که لحظه ای قطع نمی شود .

خدا را شکر پدرم آرام است ، یعنی چاره ای ندارد . تاول هایش به لبهایش رسیده اند و فقط گه گاهی دستمالی خیس می کنم و بر لبهایش می مالم .

خودم هم دیگر در انباری مانده ام . باید فکر انتقام را از سرم بیرون کنم .

نمی خواهم خودم هم قربانیشان باشم . شاید بهترین راه انتقام در امان ماندنم باشد. این جوری من تنها کسی هستم که طی دوبار یورششان هیچ بلایی سرم نیامده است. بعد از این که برگشتند رخت سفر می بندم . از این شهر بیرون می زنم 20. سال از عمرم را تلف کردم . دیگر بس است ! بریده م از هرچه سنت است . آخر پدرم چه ؟ این مرد بیمار را چه کنم ؟ آخر او را که تکانی بس است برای پاره کردن پرده ی گوش . آه ...

در مورد بعد، بعدا فکر می کنم . الان بهتر است آرام باشم و این کتاب های دعا را بخوانم که نمی دانم خطاب به کیست ولی همین که من را حواله می دهند به باغ هایی با رود های روان و حوریان بس است .

5/1/1521

الان بالای سرمان هستند . یعنی در خانه . با نوک زدن های ممتدشان دیوار ها را سوراخ کردند . فکر می کنم یکی از گوش هایم از کار افتاده است . اگر آن یکی هم از کار بیفتد یا تاول ها موقتا بر دهان پدرم بمانند ، می توانیم از شهر برویم . حسی به من می گوید که گنجشک ها رفتنی اند . بعد از این که رفتند ، می نشینم و کلی فکر می کنم در مورد خدا ، همان که گویا این کتاب های دعا خطاب به اوست . گاهی فکر می کنم ، شاید گنجشک ها را او فرستاده است . ولی زود از فکر خود پشیمان می شوم و حس بدی بهم دست می دهد . وای نه الان یک کدامشان دارد بر زمین خانه یعنی سقف همین انباری نوک می زند . اگر وارد شوند چه ؟ ! باید دست به کار شوم و چند الوار هم بر سقف بکوبم . هوای تازه هم کم است . نفس کشیدن برایمان دشوار شده است .

6/1/1521

صدایشان کمتر شده است . نمی دانم این گوش های من هستند که نمی شنوند و یا نه واقعا در حال رفتنند ؟! اگر هم بروند دیگر جسمم را یارای آن نیست که از این انباری بالا بیایم . به خصوص که این یکی دو روز اخیر بیشتر غذارا به پدرم خوراندم ( با چه مصیبتی) . ولی در اصل می ترسم از مواجهه دوباره با اجساد تکه تکه شده . حتی روزنه های دیوار را پوشاندم ، تا نتوانم نیم نگاهی را هم به بیرون از این جان پناه بی اندازم .

احساس پیروزی می کنم . گنجشک ها من را نیافتند . نمی دانم چرا این چون این می شود ؟ چرا آن ها با من کاری ندارند ؟ دفعه پیش من و خواهرم در همین انباری با هم بودیم که اورا در برابر چشمان من تکه تکه کردند و از من به سادگی گذشتند . گویی اصلا من را ندیده بودند . حالا هم چه راحت به جای صرف اندک تلاشی از خیرم گذشتند . حکمتش را خواهم یافت .

7/1/1521

الان دو هفته ای است که از آن گورستان بیرون زدیم . همه مردم شهرمان بعد از گنجشک ها خوراک لاشخور ها شدند. دریکی از شهر های پیشرفته هستیم . پزشکان در حال بررسی بیماری پدرم هستند . حالا دارم سعی می کنم همه خاطرات گذشته را فراموش کنم . دلم می خواهد بروم دنبال جواب سوال هایم . می خواهم زندگی کنم . زن...ده...گی !

21/1/1521

پایان

[1] mormon به اعضای چندید فرقه و مذهب مسیحی اطلاق می شود که مهمترین آن ها کلیسای قدیسین متاخر(The Latter Day Saints ) است . ریشه ی این مذاهب به مذهبی می رسد که جوزف اسمیت در حدود 1830در ایالات متحده بنیان نهاد . جوزف اسمیت ، که فرزند یک کشاورز بود ، در سال 1827 ادعا کرد که فرشته ای به نام مورونی الواح زرین را به او داده است . او این الواح را به انگلیسی ترجمه کرد و به صورت کتاب دینی مورمون منتشر ساخت .

مورمون ها معتقد بودند که فرقه های مختلف دین مسیح از مذاهب راستین دور مانده اند . آن ها در ضمن معتقد بودند که کمال معنوی و در نتیجه مقام خداوند از طریق یک فرآیند تکامل معنوی قابل حصول است. مورمونها به بازگشت دوباره ی عیسی مسیح معتقد بودند و اعتقاد داشتند که این امر دوران صلحی هزار ساله را به دنبال خواهد داشت . هدف مورمون ها ساختن سرزمین موعود یا صهیون در غرب امریکا تحت رهبری پیشوایان بود که نه تنها درباره ی امور مذهبی بلکه در مورد امور زندگی روزمره ، از جمله مالکیت خصوصی و چند همسری ، تصمیم می گرفتند .

[2] گروهی هستند که مکان زندگیشان امریکای شمالی است آن ها حامی تساوی در بهره مندی از مزیت ثروت هستند در روز چندین نوبت به عبادت در کلیسا می پردازند شغلشان دامداری است طبق عهد نامه ی بینشان کسی از اجتماعشان اجازه ی خروج از مکان زندگیشان را ندارد و به هیچ وجه اجازه ی ارتباط با دنیای خارج از زمین های مختص خودشان راندارند .

۲۰/۱۲/۸۶

شبه هایکو هایم

pariarahimi — Tue, 18 Mar 2008 19:35:18 GMT

خود را دوجا می بینم

در چشمت

و اشکش

لبانم داغ داغند

زندگی

دیگر

هیچ

مصیبت !

چشمانش دیگر با من حرف نمی زنند .

مرا از باتلاق چشمانت

بیرون بکش

می خواهمت !

این را گوش راستم می گوید

صفلک

دلتنگ لالایی

قلب توست

می خواهد بر سینه ات

بخوابد

کرم خاکی جنی شده است

از وقتی در خاک

لولیده

دیگر غیبش زده است

آن شب

با چشمان آبی تو

و ماه با آن سوسوی نور عاریه اش

ماه و خورشید با هم ظهور کردند

در کلاس درسم

نگاهم بر کتاب ادبیات

مغزم غرقه در منجلاب واقعیت

داروگ خواند

باران هم آمد

ولی هنوز همه چیز خشک است

نامه ای به محمد صالح علای جان

pariarahimi — Tue, 18 Mar 2008 19:12:43 GMT

اوخ! همین الان گوشه ی کاغذ انگشتم را برید .

یک کمی سوخت ولی مهم نیست. دست پر خراشم بدتر از این ها کشیده است .

خسته شده است از روزن گشودن برای خون از برکشیده شدن از نیام پشمینش در سرمای زمستان.

آخه ، از عادات یومیمه : دستم را ، تا جایی که ممکن هست ، تو صندوق نامه های واحد 14 می کنم ولی خالیه !

بعد می روم سراغ برد اعلانات معمولا نامه ها را آن جا می گذارند ولی نه خبری نیست .

کوله پشتی پر از کتاب درسیم ، یکهو ، پر می شود از کوهستان ولی من نمی شکنم می روم و همان شماره 13 را بر می دارم ، قدری به گلی زل می زنم ، تحسینش می کنم و صفحات زهوار در رفته اش را که خسته از نوازش هر روزه است ، ورق می زنم .

نشانی را به محمد صالح علا می شناسم . محمد صالح علای جان که اگر دو قدم مانده به صبح خواب هم باشم ، بیدار می شوم ، کمی می بینمش ، می شنومش و بعد می خوابم .

بار ها شنیده ام که گفتید : «من مهربان ترین آدم دنیا هستم » .

نه !

شما دروغ گو ترین آدم دنیا هستید که می گویید من مهربان ترین آدم دنیا هستم که اگر بودید دخترکی چون من را در انتظار هر روزه ی نشانی نمی گذاشتید – این دیگر چه نوع مهربانی است - .

از فرشتگی دم می زنید . این گونه اند فرشتگان ؟ که اگر این گونه باشند ، می برم از هرچه رب النوع و ملک و فرشته و فرشتگی . تاکی باید ؟ باید تاکی آب رو داری کنم ، برابر کسانی که می گویند پولت را بالا کشیده اند . دیدی پولت را دور ریختی و مشترک نشدی ؟ تا کی به سایتتان بروم و به ببینم که در دست عملیات است ؟ تا کی نشان نشانی را از کیوسک ها و کتاب فروشی ها و کافه ها بگیرم ؟ گاه می گویند نشریه ای که مدیر مسئولش محمد صالح علاست ...

و این جا فقط من هستم که مبلغی سرخ و سیاه می شوم و می گویم : « نشریه تازه کار است ، راه می افتد – حالا می فرستند » «صالح علا این جور آدمی نیست » به مثابه زنی عمل می کنم که با وجود شوهر اوباشش بخواهد زندگی آب رومندانه ای را تظاهر کند .

گویی باور ندارید که خواننده دارید ، مشتاق دارید .

خواهشی دارم ، دیگر بر جلد مجله تان ننویسید ماهنامه که ماه نامه تعریف مغایری دارد با آن چه شما می گویید.

آ... می توانید بنویسید : هر وقت دلمان بخواهد نامه .

راستی نمره امور مشترکین را گرفتم من را حواله دادند به دو هفته دیگر 3 هفته دیگر شد نمره را از نو گرفتم این بار یک هفته ای دیگر آن هفته هم گذشت بعد از آن هم هفته ای پس از آن 7 روزی دیگر و

این داستان ادامه دارد...

داستان منتخب منطقه

pariarahimi — Tue, 18 Mar 2008 10:53:18 GMT

خاطره ی رمضان[1]

آخ ! چشمتان روز بد نبیند . دو سه سال پیش که روزه گرفتم دوم راهنمایی بودم البته بگویم روزه ی کامل. خب ، تا قبلش که کله گنجشکی بود. یک لرزه و ضعفی کل وجودم را گرفت که داشتم الشهدم را می خواندم . یک دندان قروچه ای می کردم که فکر کنم چند میلیمتری از طول دندان هایم کم شد.

بگذریم، مهم دو هفته پیش هست که تصمیم گرفتم دوباره روزه بگیرم . حدود دو سه ساعتی قبل از افطار خواب شیرین و عجیبی من را فرا گرفت . شیرینی اش از این جهت که زیر نور انوار آن هم توی بالکن خانه ی عزیز جون ، خواب یک صفایی دارد ولی عجیب از این جهت که من در طول 2 ساعت خوابم ، خواب مردی را دیدم : میانه بالا – نورانی – با عبایی ساده و محاسنی حنایی همراه با کودکانی 5-6 ساله بر کنار خیمه ای رفت ، از افراد اطراف خیمه سوالی کرد و پاسخ شنید : عبیدالله عمرجعفی ! انگشتی بر در خیمه زد و مردی بیرون آمد ، بالا بلند و آراسته به لباس های شکیل .

دو مرد با هم خوش و بشی کردند. ( مرد نورانی ) شمشیر و اسبی اعلا از ( عبیدالله ) گرفت . باز چند کلامی با هم به گفت و گو پرداختند . سپس ( مرد نورانی ) راه افتاد . آرام آرام تا با کودکان همراه خود همگام باشد . بچه ای زمین خورد. مرد برگشت او را بلند کرد و به بغل گرفت و با آرامش به راه خود ادامه داد.

پس زمینه ی این خواب را بیابانی عظیم ، همراه با خیمه ها و پرچم های بسیار تشکیل می داد ، با آسمانی آبی و بدون ابر تنها خورشید در آسمان دیده می شد که با تمام قوا بر زمین نور می تاباند .

بیدار شدم . صدای الله اکبر مسجد را می شنیدم ، عزیزجون هم داشت می آمد تا مرا بیدار کند . گیج بودم . مدام آن خواب عجیب بر جلوی چشمانم بود . خدا را شکر آقا جونم روحانی است . من هم با خود فکر کردم که شاید او از خواب عجیبم سر در آورد . با خود می گفتم ، شاید خوابم تعبیری خاص داشته باشد.

منتظر ماندم تا آقاجون نماز و دعایش را بخواند. تلویزیون را خاموش کردم تا جلب سریال های ماه مبارک نشود. کنارش نشستم و خوابم را با تمام جزئیات برایش بازگو کردم . بعد از تمام شدن تعریفم ، لحظه ای چشمانش را بست، مهره ای از تسبیح در دستش به جرگه ی دانه های پشت دستش پیوست و گفت : الله اکبر

قسم به حشمت جاه و جلال شاه شجاع / که نیست با کسم از بهر مال و جاه نزاع

دخترم اون مرد نورانی که تو خوابش را دیدی سیدالشهدا بودند. آقا امام حسین ان شاء الله حافظت باشند !

دخترم عبیدالله یکی از افراد متنفذ و غنی بود که از خوف تقابل با ابن زیاد جرئت الحاق به امام حسین را نداشت و هم قادر نبود علیه ایشان قرار بگیرد ولکن وقتی امام حسین از او طلب کمک کرد او هم به ایشان اسب و شمشیر قیمتی خود را می بخشد ولی بعدها نادم شد که چرا به امام نپیوسته. حالا خوابی که شما دختر عزیزم دیده ای همین حکایت بوده .

آقا جون دستش را برشانه ام گذاشت و سرم را بوسید و رفت. من هم در بهت پیچیده خود باقی ماندم. که چگونه بدون این که از این ماجرا خبری داشته باشم خوابش را دیده ام ؟!

الله اعلم

[1] این داستان به هیچ عنوان حقیقت ندارد.